Strategic Grouping of 20 Countries Takes Shape: ଭାରତ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ଜାପାନ ସମେତ ୨୦ଟି ପ୍ରମୁଖ ଦେଶ ମିଶି କରିବେ ମେଣ୍ଟ, ଚିନ୍ତାରେ ଚୀନ୍

ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆମେରିକାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଉପରେ ଏକ ବୈଠକରେ ଯୋଗଦେବେ। ବିରଳ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥରେ ଚୀନର ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହା ଏକ ପଦକ୍ଷେପ । ଏହାକୁ ପାକ୍ସ ସିଲିକା ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି ।  ଭାରତ ଏଥିରେ ସାମିଲ୍ ହେବ । 

ଭାରତରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ସର୍ଗିଓ ଗୋର୍ ଗତ ମାସରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତକୁ ଫେବୃଆରୀରେ ପ୍ୟାକ୍ସ ସିଲିକାରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବ। ଏହି ବୈଠକ ଆମେରିକାରେ ଫେବୃଆରୀ ୨ ରୁ ୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ଫେବୃଆରୀ ୨ ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଜାରି ଏକ ବିବୃତିରେ ଭାରତୀୟ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜୟଶଙ୍କର ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ମାର୍କୋ ରୁବିଓଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହୂତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ। 

ଆମେରିକା ବ୍ୟତୀତ ଭାରତ, ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ, ୟୁକେ, ଜାପାନ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ୱାଶିଂଟନରେ ଏହି ବୈଠକରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଉପରେ ଏକ ରଣନୈତିକ ମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ବିରଳ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏଥିରେ ସାମିଲ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଅସୀମ ମୁନିର ଗତ ବର୍ଷ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ଉଭୟ ଦେଶ ଏକ ଚୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ।

ଟ୍ରମ୍ପ କ’ଣ ପାକ୍ସ ସିଲିକା ମାଧ୍ୟମରେ ସହଯୋଗୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଉନ୍ନତ କରିପାରିବେ?

ପାକ୍ସ ସିଲିକା ବୈଠକରେ ଆମେରିକା ସହିତ ରଣନୈତିକ ଏବଂ ସହଯୋଗପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିବା ଦେଶମାନେ ଯୋଗ ଦେଉଛନ୍ତି। ତଥାପି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଆମେରିକାର ସମ୍ପର୍କକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଛନ୍ତି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପାକ୍ସ ସିଲିକା ସମ୍ମିଳନୀକୁ ଟ୍ରାନ୍ସଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍ ସମ୍ପର୍କକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଏବଂ ଚୀନ୍ ଠାରୁ ବିପଦ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ରଣନୀତି ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି।

ଏଥିରେ ଇସ୍ପାତ ଉପରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଥିବା ଏକ ଗଠବନ୍ଧନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଘୋଷଣା କରିଛି ଯେ ଚୀନ୍ ଠାରୁ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧାର ପ୍ରଭାବକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ୧.୨ ବିଲିୟନ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟରେ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଏକ ରଣନୈତିକ ସଂରକ୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ଗତ ଏପ୍ରିଲ୍ ଠାରୁ, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ "ମୁକ୍ତି ଦିବସ" ଶୁଳ୍କ ପ୍ରତି ଜବାବରେ ଚୀନ୍ ଆମେରିକାକୁ ରେୟାର ଅର୍ଥ୍ ରପ୍ତାନି ମଧ୍ୟ ନିଷେଧ କରିଛି। 

ପାକ୍ସ ସିଲିକା ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ଏଜେଣ୍ଡା କ’ଣ?

ଗତ ମାସରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଏବଂ ଏଥିରେ G7 ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସମେତ ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି ଦେଶ ଯୋଗଦେବେ । ଏହି ଦେଶଗୁଡିକ ହେଲା ୟୁକେ, ଆମେରିକା, ଜାପାନ, ଫ୍ରାନ୍ସ, ଜର୍ମାନୀ, ଇଟାଲୀ, କାନାଡା, ଭାରତ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ, ମେକ୍ସିକୋ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଏବଂ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା।

•    ବୈଠକର ପ୍ରାଥମିକ ଏଜେଣ୍ଡା ହେଉଛି ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର, AI, ବିରଳ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ଚୀନର ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ହ୍ରାସ କରିବା।
•    ଆମେରିକା ତାର ସହଯୋଗୀ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଏକ ନୂତନ ଇକୋ-ସିଷ୍ଟମ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।
•    ଲିଥିୟମ୍, କୋବାଲ୍ଟ ଏବଂ ବିରଳ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଖଣି, ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ।

•    ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ, ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ସେମି-କଣ୍ଡକ୍ଟର ଚିପ୍ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଡିଜାଇନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବ।
•    ଡାଟା ସେଣ୍ଟର, କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ପାୱାର ଏବଂ ଏଆଇ ହାର୍ଡୱେୟାର ପାଇଁ ଏକ ସେୟାର ନେଟୱାର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି।
•    ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନବାହନ (EV) ବ୍ୟାଟେରୀ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ଉପକରଣ ପାଇଁ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଉପଲବ୍ଧତା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ।

କିନ୍ତୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିବାଦ। ଆଲୋଚନାର ଏକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେବ ଯେ ଆମେରିକା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଖଣିଜ ଏବଂ ରେୟାର ଅର୍ଥ୍ ପାଇଁ ସର୍ବନିମ୍ନ ମୂଲ୍ୟ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେବାକୁ ଦାବି କରିବ। ତଥାପି ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏହି ଦାବିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି। ଏହା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ଷ୍ଟକ୍ ବଜାରରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଖଣିଜ ଉତ୍ପାଦନରେ ଚୀନର ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ନିଜକୁ ଦର୍ଶାଉଛି ଏବଂ ଆଣ୍ଟିମୋନି ଏବଂ ଗାଲିୟମ୍ ଭଳି ଉପାଦାନ ଗଚ୍ଛିତ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି।

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଜାପାନର ନେତୃତ୍ୱକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛି । ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯଦି ଚୀନ୍ କେବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ପାଇଁ ତାର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବନ୍ଦ କରିଦିଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ କିଛି ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ ରହିବ।